Blogs

Wat vertelt je lichaam je eigenlijk?

“Hoe voelt je lichaam op dit moment?” Welke plekken vragen om aandacht?” “Wat vertelt je lichaam je?”  “Luister je, naar wat je lichaam je vertelt?”

Vragen die ik regelmatig stel aan mijn cursisten in mijn yogalessen. Luister je naar je lichaam? Deze vraag stel ik mijzelf vandaag . Luister ík naar mijn lichaam en daarmee naar wat het mij te vertellen heeft?

Mijn lichaam doet pijn. En niet alleen mijn been die herstellende is van breuken (enkel, kuit en scheenbeen). Mijn been en enkel steken, prikkelen en zeuren. Niet zachtjes, nee, het is niet meer het fijne prikkelende, jeukende gevoel van de herstelprocessen in mijn lijf. Nee, deze pijnen willen me iets heel duidelijk maken, het is fel en vurig in hun boodschap! En omdat ik niet luisterde toen het fluisterde, en nog steeds niet toen het wat luider een boodschap wilde verkondigden, schreeuwt het nu….

Mijn hele linker lichaamskant doet pijn. Mijn schouder, de hele bovenrug en de linkerkant van mijn nek is stijf. Ik luister. Ik voel de pijn, de stijfheid. En zonder te veel mee te gaan in de emotie die dit met zich mee brengt, observeer ik. En stel mezelf steeds weer de vraag: Wat vertel je me, wijs lichaam? Antwoorden komen vanzelf op. Ze poppen als het ware op in mijn bewustzijn. Fijn dat dit wat ik voel, ondersteunt wordt vanuit de kennis en ervaring die ik de afgelopen jaren op mijn yogapad/reis heb opgedaan. Vertrouwen voel ik nu, in al die opgedane mooie, maar ook schaduwachtige ontdekkingen, tijdens deze reis die nooit eindigt.

De pijn en stijfheid aan mijn linker lichaamskant vertellen me dat ik mijzelf dwing tot activiteiten die mijn hoofd zo bedacht heeft. Omdat het zo moet van ‘mezelf’ (gedachten), omdat ik het verplicht ben aan werkgever, opdrachtgever en cursisten. Omdat mijn lichaam (dat immers sterk is en al zover en buitengewoon spoedig herstelt volgens fysio en chirurg) dat allemaal nu maar weer eens moet kunnen!

 In plaats van dat ik luister naar wat het nu kan, naar wat nu passend is, geef ik voorrang aan verplichtingen en daar waar ik mij verantwoordelijk voor voel: Werk, de yogalessen, het huishouden en tuin, boodschappen, sociale contacten. Mijn hoofd vindt dat ik mezelf moet kunnen redden, onafhankelijk moet zijn , geen hulp meer nodig heb. Positief, vrolijk, de snelste….. pff …. Als ik daar dan zo naar kijkt… naar al dat moeten, dan snap ik wel waarom ik zo moe ben. En vervolgens toch weer doorgaan: ‘hup hup, niet zeuren, je kunt het….’ Tja. NIET luister naar mijn lichaam dus.

Mijn stijve  nek vertelt me dat ik teveel vanuit mijn hoofd leef, ten koste van mijn lichaam.  Al dit moeten, al dit verantwoordelijkheidsgevoel drukt op mijn schouders, waardoor ze pijnlijk en gespannen aanvoelen. Ik neem meer op mijn schouders dan dat ze op dit moment kunnen dragen. Hierdoor kom ik onvoldoende toe aan wat mijn lichaam nu nodig heeft:  voldoende rust (in rust herstelt ons lichaam), de juiste training (oefeningen van de fysio en yoga, om weer op mijn oude niveau te komen, zodat ik ooit weer in de bergen en over kliffen wandel, spring, klim en klauter, omdat ik daar zo blij van word!) en voelen in aandacht. Rigide en fantasieloos ga ik door. Met dat wat hoort en moet volgens mijn zeer dominante geest (…. omdat het zo hoort, omdat het zo moet!… zingt Harrie Jekkers met zijn Klein Orkest in mijn hoofd…). 

Diepgewortelde patronen liggen hieraan ten grondslag. Dat wat ik van huis uit heb meegekregen aan normen en waarden. Maar ook liefde voor mezelf: Houd ik genoeg van mezelf om me dit te gunnen? Mág ik genieten? Mag ik nú de tijd nemen voor gewoon herstel op een normaal tempo in plaats van dat racen in mij? Zodat ik straks weer met volle teugen kan genieten van wat deze wereld en dit leven te bieden heeft? En ís het werkelijk de mening en het oordeel van de ander dat ik voel? Of is het mijn eigen oordeel en míjn angst voor afwijzing, voor falen, voor het niet goed genoeg doen? Mijn hoofd, mijn denken… Vastzittende gewoonten die meegegaan zijn als automatisme. In plaats van af en toe reflectie, bezinning op wat ECHT in me zit, soms verscholen, maar het is er, ik ben het: LIEFDE.

Goed, even terug  naar mijn been, waar het allemaal mee begon deze avond in november. Een lezing van Geert Kimpen over de Ziel en zielsverwantschap waar ik al lange tijd naar toe wilde. Omdat ik eens een poster zag van de lezing op een cruciaal moment in mijn leven. Ik maakte een andere keuze maar was getriggerd. Hierna de lezing meerdere malen langs zien komen, maar steeds kwam het niet uit of maakte ik een andere keuze. Totdat lieve zielemaatje Lopke deze avond deelde op facebook. Ik voelde daar moet ik heen, samen met Lop. Na de lezing gingen we dansen, op blote voeten, heerlijk!  Lopke moest de trein halen, maar ik wilde nog even blijven. Ik voelde me vrij en blij, krachtig, de avond voelde magisch, alsof iets aan deze avond mijn leven voorgoed zou veranderen… Op de dansvloer ontmoette ik Rento. We dansten, we lachtten en we praatten. Er was direct een connectie. Ik voelde hem, de verbinding. Maar mijn hoofd zaaide al wat twijfel. “Hij is anders. Beetje vreemd ook wel. Wel leuk! Hij maakt met blij! Maar hij is wel een beetje vreemd….” Op een gegeven moment kwamen we in een omhelzing terecht en BAM!:  Thuiskomen! Huh…. Wat gebeurt hier? Dit gevoel heb ik eerder gehad. Ik had niet verwacht dit ooit nog bij een ander te kunnen voelen. Maar het was er, het voelde alsof ik ineens landde op de aarde, alles werd stil. Samen in deze omhelzing waren alleen wij, de aarde, de stilte, het unisversum. Wat een kracht, wij samen!!!

We wisselden nummers uit en vertrokken. Het regende en het plankje dat voor de uitgang lag was spekglad. Ik stap erop, glij uit en val. Omstanders helpen me omhoog en vragen zich af of ik wel op mijn been kan staan. Het zag er raar uit de beweging die mijn been maakte. Ik ging staan en ik voelde dat mijn scheenbeen los zat. Misse boel. Hup met de ambulance naar het ziekenhuis. Rento ging mee en bleef de hele nacht bij me op SEH. In de morfine roes keek ik naar hem, pakte zijn hand. Het voelde vertrouwd, terwijl we elkaar een paar uur kenden. Mijn enkel, kuit en scheenbeen bleken gebroken. “Je hebt nog een hele lange weg te gaan”, zei de SEH-arts.

Op dat moment in mij aanwezig volledige overgave. Het voelde alsof alles klopte. Alsof het universum me precies gaf wat ik nodig had. Ik wist het: dit gebeurt niet zomaar! Het geeft me tijd om naar binnen te gaan. Contact te maken met mijn diepste verlangens en hier mijn keuzes op te baseren.

Eenmaal thuis kon ik me tot ieders verbazing nog steeds overgeven aan het feit dat ik niets zelf kon. Dat ik elke dag hulp nodig had, mijn zelfstandigheid en vrijheid kwijt was.  Ik was bezig met helen. Ik smeerde elke dag mijn been in met zelf gemengde oliën, met aandacht, met dankbaarheid. Mijn handen legde ik op de gebroken en pijnlijke plekken. Ik visualiseerde dat mijn been weer heel was. Verwelkomde het nieuwe materiaal in mijn lichaam.

Ik genoot van alle kaartjes, berichtjes en alle hulp die geboden werd. Vanuit de meest onverwachte hoek. Ik mocht liefde en hulp ontvangen en dat voelde heel fijn. Soms daarvóór het gevoel hebbende zelf veel te geven, altijd voor de ander er te zijn. Nu ervoer ik dat het andersom ook het geval was!

Ik werd wel een beetje geleefd. Heel veel visite. Iedereen was welkom. Aan de processen waar ik naar toe wilde kwam ik niet toe. De boeken die ik wilde lezen en al maanden in huis rondslingerden en waarvan af en toe enkele bladzijden werden gelezen, maar nooit uitkwamen, bleven ongeopend liggen….  Dat kon ook nog wel, tijd zat immers….. Maar voordat ik het wist, kon ik weer een beetje lopen. En ging ik door en door en door……. En nog had ik niet geluisterd naar wat mijn been en enkel mij wilden vertellen.

Nu voel ik het weer… o ja…mijn been en enkel… ja jullie zijn er ook nog…. De laatste tijd ervoer ik het steeds meer als iets wat mij beperkte. Mij in de weg zat. Mijn vrijheid ontnam. Ik voelde weerstand om ernaar toe te gaan. Er contact mee te maken. Ik wreef het nog steeds in met de oliën. Maar nu  mechanisch, snel en zonder enige aandacht. Ik sloot mij steeds meer af. Van mijn lichaam, van mezelf en van anderen. Ik was de liefde voor mezelf kwijt, was niet meer in verbinding. Ik was in de overleefstand gegaan. De dag doorkomen. De prikkels doorstaan. Mijzelf hiervoor beschermen door steeds meer in mezelf te keren. Mijn hoofd kreeg weer alle ruimte om haar dominantie te manifesteren. En de zaadjes die hierin eerder al gezaaid waren te laten ontkiemen. Zaden van twijfel en angst. Hiermee ook letterlijk de deur plotseling dichtgooiend voor de liefde (sorry nog daarvoor Rento).

Alleen tijdens het lesgeven kon ik me verbinden met mezelf en de ander. De ene keer ook beter dan de andere, waar mijn hoofd dan natuurlijk weer wat van vond….

Wat vertelt mijn been me nu, en wat wilde het me vertellen toen het brak? Problemen met botten staan voor gebrek aan steun: je te weinig gesteund voelen, teveel steun geven aan anderen, onveiligheid en gebrek aan vertrouwen. Een blessure of breuk in de enkel kan iets vertellen over een diepgewortelde weerstand en/of angst tegen een ingeslagen weg. Je niet in staat voelen de stappen te nemen die nodig zijn om verder te komen op het levenspad…. Voor mijzelf nu de taak naar binnen te keren. Het antwoord weet ik: Angst. Angst houd me tegen. Verlamt me. Al jaren. Mijn hele leven. De angst regeert en is de baas. Hier mag ik wéér naartoe. Naar de angst. Steeds een dieper laagje.

Maar angst waarvoor eigenlijk? Terwijl ik dit schrijf weet iets in mij: Het enige wat ertoe doet is Liefde. Liefde voor mezelf, liefde voor wat ik doe, liefde voor mijn lichaam, liefde voor het leven met al haar facetten en diepte en alles wat niet te begrijpen is, maar wel te voelen en te weten. Als je je daarmee verbindt, bestaat angst dan eigenlijk wel echt?

Heb nog even te gaan maar het verlangen en bewustzijn is er, het zijn de zaadjes die de komende tijd mogen ontkiemen en groeien. Ik heb goede leermeesters (Eckart Tolle, Rupert Spira, Neal Donald Walsh, de Natuur,  mijn lichaam :-))

En voor de nieuwsgierigen: De deur voor Rento is weer open, wijd open… dankbaar voor onze processen en vertrouwen! Liefde overwint, zelfs mijn  denken, mijn dominante hoofd, mijn angst!  Rento en ik wandelen verder, samen én apart! Gewoon goed en fijn zoals het nu is.

Yin yoga bij fysieke klachten

Ik merk dat er veel vragen en misverstanden zijn over het beoefenen van Yoga als je last hebt van fysieke klachten/beperkingen. In dit stuk beperk ik mij tot de Yin Yoga, omdat dit naar mijn mening een juist een goede vorm is om te beoefenen als je klachten hebt. Maar elke vorm van bewegen met aandacht kan ondersteunend en helpend zijn als je ziek bent of fysieke klachten hebt. Zoek wel een goede docent, bij voorkeur iemand die is aangesloten is bij de Vereninging Yogadocenten Nederland. Dan weet je zeker dat iemand een gedegen opleiding heeft gehad en ook zijn of haar kennis goed bijhoudt door de verplichte bijscholingen.

Hieronder leg ik uit waarom Yin Yoga heel helpend en helend is bij veel voorkomende klachten. Ik heb zelf de helende werking van Yin yoga mogen ervaren. Ik had post-whiplash klachten. Veel osteopatische en triggerpoint behandelingen ondergaan, maar mijn bindweefsel rondom mijn organen en wervelkolom was zo verkleefd dat ik veel pijn en fysieke klachten had. Hatha yoga leerde mij omgaan met de pijn en gevolgen hiervan.

Ik kwam in aanraking met Yin yoga door een opleiding te volgen bij het Bivag. Na drie dagen opleiding, was het of ik een nieuw lichaam had. Geen pijn, geen krapte, geen harnas. Maar zachtheid, ruimte en vrijheid. Een kadootje.

En dit kado gun ik ook anderen die met fysieke klachten rondlopen. Dus heb je twijfels: Kan of mag ik wel aan Yin Yoga doen? Lees dan onderstaand stuk eens door en overleg met je behandelaar.

Frozen shoulder: Je lichaam bestaat voor een groot deel uit water (bij een man ongeveer 60%, vrouwen iets minder). Ons bindweefsel bestaat voor ongeveer 90% uit water. Bij een frozen shoulder is het water in het bindweefsel van de schouder als het ware bevroren. Het staat stil is en is hard. Met Yin yoga zet je dit water weer in beweging. Je ontdooit het, als het ware. Het wordt weer vloeibaar. Door regelmatig Yin Yoga te beoefenen kan een frozen shoulder verminderen en soms zelfs helemaal overgaan. Belangrijk hierbij is om in zachtheid te werken. Altijd binnen de grens blijven zodat het ijs niet breekt. Langzaam en met aandacht ontdooien dus.

Botontkalking/osteoporose: Botontkalking kun je zien als uitdroging van het lichaam. Bij het ouder worden wordt je lichaam steeds droger. Door uitdroging van het bindweefsel wordt dit poreuser en ontstaat er slijtage. Door het langdurig rekken van het bindweefsel maakt je lichaam Hyaluronzuur aan. Hyaluronzuur kan tot 1000x zijn eigen gewicht in water dragen. Het bindweefsel wordt dus weer vochtig. Je weefsel wordt vitaler en als het ware jonger. Je gewrichten blijven flexibeler. In Yin yoga is er behalve sprake van rek op het bindweefsel, ook sprake van compressie, oftewel druk. In Yin yoga belasten we onze botten en gewrichten op een zachte manier. Druk op je botten zorgt voor een hogere botdichtheid. Goed dus om botontkalking tegen te gaan. Yin yoga is dus de perfecte verjongingskuur. Alle dure potjes en crèmepjes kunnen de deur uit. Want Yin verjongt.

Hypermobiliteit: Ben je hypermobiel en twijfel je of Yin Yoga wel zo’n goed idee is? Je bindweefsel is immers al te soepel. Begrijpelijk dus dat je je twijfels hebt. Maar het onderzoeken van je grenzen in Yin Yoga is juist heel goed voor mensen met hypermobiliteit. Met Yin heb je alle tijd om op onderzoek te gaan naar je fysieke, maar vooral ook je mentale grenzen. Bovendien maak je met Yin Yoga je bindweefsel juist sterker en steviger. Het bindweefsel neemt de vorm aan die nodig is.

Rugpijn: eigenlijk is het verhaal hetzelfde als hierboven. Pijn heeft vaak als resultaat dat beweging tegengehouden wordt, vermeden wordt en er dus bevriezing/ verstijving plaatsvindt. Met yin yoga wordt de rug langzaam weer beweeglijker. En opnieuw zijn geduld, aandacht en regelmatige beoefening de sleutelwoorden.

Blessures: Voor velen van ons is het in het dagelijks leven en in het sporten lastig om binnen de eigen grenzen te blijven. Met soms blessures tot gevolg. In Yin Yoga heb je alle tijd om op zoek te gaan naar je grenzen en aan de zachte kant van je grens te blijven. Door de intensiteit van de houdingen wordt je als het ware gedwongen om naar binnen te keren met je aandacht. Hierdoor kun je onderzoeken waar jou grens (vandaag) ligt. Je bent alleen met je eigen beoefening bezig. Er is geen competitie, geen vergelijk. Alleen jou eigen beoefening. Ook hier geldt dat bindweefsel (een blessure is dikwijls het gevolg van uitgedroogd bindweefsel wat hierdoor breekt of scheurt), soepel wordt en blijft. Iets wat soepel is kan meebewegen, het breekt niet. Yin Yoga dus goed voor actieve mensen, sporters om blessures te voorkomen en sneller te herstellen van trainingen.

Fybromyalgie (geschreven door Wanda Menke-Gerritsen (collega Yin Yoga docent van Bivag, Sneek). Fybromyalgie wordt ook wel weke delen reuma genoemd en is een chronisch pijnsyndroom bestaande uit algemene spierpijn en spierstijfheid gepaard gaande met (soms extreme) vermoeidheid, slaapstoornissen, hoofdpijnen, angsten, depressies, allergieën, concentratie- en geheugenstoornissen, temperatuurverhogingen en darmklachten. Deze aandoening komt met name voor bij vrouwen in de leeftijdscategorie van 20 tot 60 jaar. Fibromyalgie wordt tegenwoordig vaker geclassificeerd als een vorm van het disfunctioneren van neurotransmitters. Bij mensen met fibromyalgie blijkt er een verminderde productie van sommige neurotransmitters en andere chemische stoffen aanwezig te zijn die niet alleen de gemoedstoestand en het slaappatroon beïnvloeden, maar ook de manier waarop pijn wordt beheerst en de functioneringswijze van het immuunsysteem. De bindweefsels van de fibromyalgiepatiënt worden stijf en gespannen, wat wordt veroorzaakt door een veranderde vorm van het water in het bindweefsel. Yin yoga heeft een positieve invloed op Fibromyalgie, het is een effectieve yogavorm voor het (terug) krijgen van soepel en ontspannen bindweefsel omdat je juist dit bindweefsel in de lang aan te houden “stille” houdingen rekt. Door het oprekken van je bindweefsel wordt de stof hyaluronzuur aangemaakt. Hyaluronzuur zorgt ervoor dat het bindweefsel meer water aan zich bindt waardoor de soepelheid tussen de gewrichten en botten wordt vergroot. Hierdoor zal de aan- en afvoer van vloeistoffen binnen het bindweefsel positief worden beïnvloed. Met Yin Yoga bereik je vooral het bindweefsel. Hierdoor wordt enerzijds het stresshormoon cortisol gereduceerd (ontgiften van de organen) en anderzijds de neurotransmitter dopamine, een lichaamseigen stof gestimuleerd. Dopamine is volgens velen verantwoordelijk voor bijvoorbeeld de zogenaamde ‘Runners High’, een euforisch gevoel van blijdschap en beloning dat veel lange afstandslopers ervaren, en wordt daarom in de volksmond ook wel eens het gelukshormoon of geluksstofje genoemd. Met het regelmatig beoefenen van YinYoga maak je serotonine en dopamine aan.- Serotonine is het stofje dat invloed heeft op het geheugen, stemming, zelfvertrouwen, slaap, emotie, seksuele activiteit en eetlust. Het speelt ook een rol bij de verwerking van pijnprikkels.- Dopamine is het stofje dat een grote rol speelt bij het ervaren van genot, blijdschap en welzijn. Het lichaam zet serotonine om in melatonine. Het is daarom belangrijk dat voldoende serotonine beschikbaar is. Serotonine reguleert eveneens het vrijkomen van melatonine uit de epifyse. Dus voor een goede slaap is de aanwezigheid van voldoende serotonine ook cruciaal. Fibromyalgiepatiënten zijn niet in staat om in het diepe slaap stadium (delta-slaap) te geraken, waarin het lichaam veel chemische stoffen voor de heropbouw aanmaakt waardoor weefsels worden hersteld en de groei van deze weefsels wordt bevorderd. Groeihormoon, een van de meest overvloedige chemische stoffen voor de heropbouw, komt tijdens de delta slaap vrij en herstelt en bevordert de groeiweefsels. Omdat fibromyalgiepatiënten de delta-slaap nooit ervaren, hebben zij ook een laag groeihormoon gehalte. Dit resulteert in een onvermogen van het lichaam om zichzelf te herstellen. 

Conclusie, Het regelmatig beoefenen van Yin yoga houdingen stimuleert het produceren van de neurotransmitters die fibromyalgiepatiënt zelf niet voldoende aanmaakt. Door langdurige rek op het bindweefsel tijdens een Yin houding wordt het zelf herstellend vermogen van het lichaam gestimuleerd. YinYoga kan je helpen de klachten te verminderen. Op een rustige manier ruimte geven aan het lichaam en de geest, zorgt voor een goed herstel. 

Tot slot nog een duidelijk en inzichtelijk filmpje over chronische pijn en bindweefsel: